Merkel Cell Polyomavirus (MCPyV/MCV) to wirus należący do rodziny poliomawirusów, który został odkryty stosunkowo niedawno, bo w 2008 roku. Jego obecność wiąże się z rozwojem agresywnego nowotworu skóry – raka z komórek Merkla. Choć patogen występuje powszechnie w populacji, tylko w niektórych przypadkach dochodzi do integracji wirusa z genomem komórek i uruchomienia procesu kancerogenezy.
Spis treści:
- Onkogenne wirusy
- Wirus polyoma komórek Merkla MCPyV / MCV – co to jest?
- Wirus polyoma komórek Merkla MCPyV / MCV a nowotwory
- Źródła
Onkogenne wirusy
Onkogenne wirusy, zwane onkowirusami, mogą przyczyniać się do rozwoju różnych schorzeń onkologicznych – szacuje się, że odpowiadają za rozwój około 12-20% nowotworów złośliwych u ludzi. Bywa, że wbudowują swój materiał genetyczny do DNA komórki gospodarza; posiadają również własne geny, kodujące białka zakłócające prawidłową kontrolę procesów zachodzących w komórkach. To sprawia, że infekcja onkogennym wirusem niekiedy prowadzi do rozwoju nowotworu.
Do onkowirusów zaliczamy między innymi.:
- wirusa zapalenia wątroby typu B (ang. Hepatitis B Virus, HBV),
- wirusa zapalenia wątroby typu C (ang. Hepatitis C Virus, HCV),
- niektóre wirusy brodawczaka ludzkiego (ang. Human Papillomavirus, HPV),
- wirusa Kaposiego (ang. Kaposi’s Sarcoma-associated Herpesvirus, KSHV), taksonomicznie oznaczonego jako HHV-8 (ang. Human Herpesvirus 8), ludzki wirus herpes typu 8,
- wirusa polyoma komórek Merkla (ang. Merkel Cell Polyomavirus, MCPyV, MCV).
Wirus polyoma komórek Merkla MCPyV / MCV – co to jest?
Poliomawirus związany z komórkami Merkla należy do rodziny Poliomawirusów (ang. Polyomaviruses). Pierwszy raz został wykryty w 2008 roku w komórkach raka neuroendokrynnego skóry.
Wirus najczęściej lokalizuje się na skórze. Rzadziej wykrywany jest w układzie oddechowym, ślinie, limfie, moczu oraz przewodzie pokarmowym. Do zakażenia dochodzi głównie poprzez bezpośredni kontakt fizyczny z osobą zakażoną. Istnieje również możliwość, że wirus może być przenoszony drogą oddechową lub pokarmową.
Wirus polyoma komórek Merkla MCPyV / MCV a nowotwory
Proces nowotworzenia związany z obecnością MCPyV/MCV zachodzi w wyniku wbudowania materiału genetycznego wirusa do DNA komórki gospodarza, a także zmian mutacyjnych w genie kodującym tzw. duży antygen LT. Wirus stanowi istotny czynnik etiologiczny rozwoju agresywnego nowotworu skóry – raka z komórek Merkla (ang. Merkel cell carcinoma, MCC). Obecność patogenu wykrywana jest aż u 80-97% chorych na ten nowotwór. Mimo faktu, że wirus MCPyV/MCV jest bardzo rozpowszechniony, tylko w nielicznych przypadkach wywołuje nowotworzenie – do rozwoju choroby dochodzi głównie u osób starszych, po przeszczepach, zakażonych wirusem HIV, narażonych na długotrwałe promieniowanie UV czy chorych na białaczkę.
MCC wywodzi się z komórek neuroendokrynnych warstwy podstawnej naskórka. Najczęściej lokalizuje się w okolicach głowy i szyi, nieco rzadziej na kończynach, rzadko na tułowiu czy błonach śluzowych jamy ustnej, nosa czy narządów płciowych. Choroba manifestuje się w postaci czerwonosinych guzków, które z biegiem czasu mogą ulec owrzodzeniu. Nowotwór ma skłonność do tworzenia przerzutów do regionalnych węzłów chłonnych oraz przerzutów odległych.
Źródła:
- Warowicka Alicja (i in.), Wirusy onkogenne a nowotwory, dostęp: 28.07.2025.
- Piesiaków Maria Luiza (i in.), Wirusy onkogenne w etiopatogenezie nowotworów skóry u chorych po przeszczepieniach narządów, Postępy Higieny i Medycyny Doświadczalnej, 2016; 70: 86-94.
