Rak piersi w ciąży – leczenie, objawy, przyczyny

Rak piersi jest najczęściej występującym nowotworem złośliwym u kobiet, a jego rozpoznanie w czasie ciąży stanowi szczególne wyzwanie diagnostyczne i terapeutyczne. Fizjologiczne zmiany zachodzące w gruczole piersiowym podczas ciąży lub karmienia piersią mogą opóźniać rozpoznanie choroby, co wpływa na stopień jej zaawansowania w chwili diagnozy. Postępowanie terapeutyczne wymaga indywidualnego podejścia, uwzględniającego zarówno bezpieczeństwo matki, jak i rozwijającego się płodu.

Spis treści:

1. Rak piersi w ciąży
2. Rak piersi w ciąży – diagnostyka
3. Rak piersi w ciąży – leczenie
4. Rak piersi w ciąży – rokowania
5. Źródła

Rak piersi w ciąży

Rak piersi związany z ciążą (ang. pregnancy-associated breast cancer, PABC) to nowotwór złośliwy piersi, rozpoznawany w trakcie ciąży lub w ciągu pierwszego roku po porodzie. Zależnie od źródła, statystyki pokazują, że PABC rozwija się w u jednej na 3 000 do 10 000 ciężarnych kobiet. U blisko 70% chorych na PABC, nowotwór wykrywany jest na bardziej zaawansowanym etapie (nierzadko już z zajęciem regionalnych węzłów chłonnych) niż u kobiet niebędących w ciąży (u ciężarnych diagnoza stawiana jest z opóźnieniem sięgającym 2–7 miesięcy od wystąpienia objawów). Średni wiek kobiety oczekującej dziecka, u której wykrywany jest rak piersi, to 34 lata.

Rak piersi w ciąży – diagnostyka

U kobiet po porodzie oraz u tych, które zdecydowały się na przerwanie ciąży, procedury diagnostyczne związane z rakiem piersi przebiegają w taki sam sposób, jak u kobiet, niebędących w ciąży.

W przypadku podejrzenia raka piersi u ciężarnej, w pierwszej kolejności lekarz zleca badanie ultrasonograficzne, będące procedurą bezpieczną, zarówno dla matki jak i dziecka. Gdy zachodzi konieczność, kobieta kierowana jest na mammografię, którą traktuje się jako badanie bezpieczne w diagnostyce PABC, pod warunkiem odpowiedniego osłonięcia brzucha, chroniącego płód przed szkodliwym promieniowaniem. W trakcie ciąży nie zaleca się przeprowadzania rezonansu magnetycznego z kontrastem, pozytonowej tomografii emisyjnej, (badania PET) oraz tomografii komputerowej.

Najważniejszą procedurą w odniesieniu do diagnostyki raka piersi związanego z ciążą jest badanie histopatologiczne. Fragment podejrzanej zmiany (pobranej zwykle w trakcie biopsji) poddawany jest badaniu histopatologicznemu, które pozwala potwierdzić charakter nowotworu oraz określić jego cechy, istotne dla dalszego leczenia i rokowań.

Jak wspomniano wcześniej, PABC wykrywany jest zwykle w momencie, kiedy jest na bardziej zaawansowanym etapie niż u kobiet niebędących w ciąży. Wynika to głównie z faktu, że większa masa i gęstość tkanki gruczołowej w czasie ciąży oraz w okresie karmienia piersią (wywołana zmianami hormonalnymi) może maskować wczesne objawy – zgrubienia, nierówności czy guzy traktowane są często przez kobietę jako prawidłowy stan fizjologiczny. Groźne zmiany są trudne do wykrycia nie tylko w trakcie badania palpacyjnego, ale również w badaniach obrazowych.

Rak piersi w ciąży– leczenie

Sposób leczenia raka piersi związanego z ciążą zależy od stopnia rozwoju nowotworu, typu histopatologicznego zmiany, stanu ogólnego chorej oraz obecności schorzeń towarzyszących. Bardzo istotne jest, czy kobieta w momencie diagnozy raka piersi spodziewa się dziecka (jeśli tak, to na jakim etapie jest ciąża) czy jest po porodzie.

Leczenie raka piersi u kobiet w ciąży wymaga zaangażowania doświadczonego zespołu specjalistów z różnych dziedzin medycyny. Konieczna jest ścisła współpraca lekarzy w celu dobrania takiego postępowania terapeutycznego, które zapewni skuteczność leczenia onkologicznego przy jednoczesnym ograniczeniu zagrożeń dla rozwijającego się płodu.

Na każdym etapie ciąży można przeprowadzić zabieg operacyjny, włącznie z radyklaną mastektomią. Zastosowanie radioterapii oraz chemioterapii wymaga wyjątkowej ostrożności i tych metod leczenia nie stosuje się w pierwszym trymestrze ciąży. U kobiet w ciąży nie stosuje się hormonoterapii. Terapia kobiet po porodzie przebiega tak jak u kobiet nieciężarnych (zwykle konieczne jest jednak zaprzestanie karmienia piersią).

Leczenie raka piersi w ciąży często wiąże się ze znacznym stresem i obciążeniem emocjonalnym, dlatego u chorych zaleca się wsparcie psychologiczne lub psychoterapię. Regularna opieka specjalisty pomaga radzić sobie z lękiem, poprawia samopoczucie i wspiera pacjentkę w trakcie terapii.

Rak piersi w ciąży – rokowania

Pomimo tego, że rozpoznanie raka piersi w czasie ciąży bywa opóźnione i bardziej wymagające diagnostycznie, długoterminowe wyniki leczenia pozostają porównywalne – zarówno odsetek przypadków pięcio-, jak i dziesięcioletniego przeżycia u kobiet ciężarnych jest zbliżony do danych, obserwowanych u chorych kobiet niebędących w ciąży (co wskazuje, że sama ciąża prawdopodobnie nie ma negatywnego wpływu na rokowanie w raku piersi).

Warto podkreślić, że wczesne wykrycie raka piersi (jaki i innych nowotworów złośliwych) znacząco poprawia rokowanie. Dlatego także kobiety w ciąży oraz karmiące piersią powinny regularnie wykonywać samobadanie piersi. W przypadku zauważenia jakichkolwiek niepokojących zmian należy niezwłocznie zgłosić się do lekarza oraz wykonać zlecone badania. Warto pamiętać, że ani ciąża, ani karmienie piersią nie stanowią ochrony przed chorobami nowotworowymi, w tym przed rakiem piersi.

Źródła:

1. Piotrowska Martyna, Rak piersi w ciąży i co dalej?, dostęp: 22.01.2026.
2. Żyromska Agnieszka, Adamczak-Sobczak Magdalena, Szablewska Sylwia, Diagnostyka i leczenie raka piersi u kobiet w ciąży, Current Gynecologic Oncology, 2017, 15 (2), p. 120–128.
3. Salkowski Lonie R, ACR Appropriateness Criteria® Breast Imaging During Pregnancy, dostęp: 22.01.2026.
4. Wielgoś Mirosław (i in.), Standardy postępowania w przypadkach choroby nowotworowej u kobiety w ciąży Część III. Rak piersi, rak tarczycy, dostęp: 25.01.2026.
5. Wojtasiński Zbigniew, Rośnie zachorowalność na raka sutka u kobiet w ciąży, dostęp: 25.01.2026.