Rak piersi najczęściej kojarzy się z chorobą kobiet, jednak należy pamiętać, że może rozwinąć się również u mężczyzn. Choć u tej płci występuje zdecydowanie rzadziej, nie należy go bagatelizować. Warto więc wiedzieć, jakie objawy mogą budzić niepokój, kiedy zgłosić się do lekarza oraz jak wygląda proces diagnostyki i leczenia raka piersi u mężczyzn.
Spis treści:
- Rak piersi u mężczyzny – co to za choroba?
- Rak piersi u mężczyzny – typy histologiczne
- Rak piersi u mężczyzny – przyczyny
- Rak piersi u mężczyzny – objawy
- Rak piersi u mężczyzny – diagnostyka
- Rak piersi u mężczyzny – leczenie
- Rak piersi u mężczyzny – rokowania
- Badania przesiewowe w kierunku raka piersi u mężczyzn
- Źródła
Rak piersi u mężczyzny – co to za choroba?
Rak piersi u mężczyzny (ang. male breast cancer, MBC) to rzadkie schorzenie gruczołu piersiowego rozwijające się u osób płci męskiej – w Polsce stanowi około 1% wszystkich przypadków raka piersi. W 2023 roku w naszym kraju odnotowano 208 przypadków raka piersi u mężczyzn, co stanowiło zaledwie 0,2% wszystkich nowotworów złośliwych rozpoznanych w tej grupie. W tym samym roku z powodu tego nowotworu zmarło 70 mężczyzn. Dla porównania, raka piersi u kobiet diagnozowano zdecydowanie częściej – odnotowano 21 716 nowych zachorowań oraz 6 757 zgonów z powodu tej choroby.
Rzadkie występowanie raka piersi u mężczyzn, niewielka świadomość społeczna na temat możliwości zachorowania oraz obciążenie psychiczne związane z takim rozpoznaniem mogą powodować bagatelizowanie lub wypieranie pierwszych objawów. W konsekwencji mężczyźni często zgłaszają się do lekarza dopiero na późniejszym etapie choroby, co może prowadzić do rozpoznania nowotworu w bardziej zaawansowanym stadium i utrudniać skuteczne leczenie. Rak piersi u mężczyzn, podobnie jak u kobiet, wykazuje tendencję do przerzutowania, głównie do płuc, wątroby, kości i mózgu.
Rak piersi u mężczyzny – typy histologiczne
Naciekający rak przewodowy stanowi około 85–95% wszystkich przypadków męskiego raka piersi. Rak przewodowy in situ (ang. ductal carcinoma in situ, DCIS), określany również jako rak przedinwazyjny, występuje u około 5–10% chorych, a wśród jego postaci stosunkowo często obserwuje się podtyp brodawkowaty. Rak zrazikowy naciekający należy natomiast do bardzo rzadkich rozpoznań i stanowi około 1% przypadków. Jego niewielka częstość u mężczyzn wynika z braku prawidłowo rozwiniętej jednostki zrazikowo-przewodowej, która u kobiet stanowi miejsce rozwoju tego typu nowotworu.
Rak piersi u mężczyzny – przyczyny
Wśród czynników zwiększających ryzyko raka piersi u mężczyzn istotną rolę odgrywają predyspozycje genetyczne. Najlepiej udokumentowany jest związek z patogennymi wariantami genu BRCA2, które wyraźnie zwiększają ryzyko zachorowania. Znaczenie mają również mutacje innych genów związanych z predyspozycją do nowotworów, m.in. BRCA1, PALB2, CHEK2, TP53 oraz PTEN, jednak ich udział w rozwoju raka piersi u mężczyzn jest mniejszy lub został słabiej poznany.
Zwiększone ryzyko zachorowania bywa również związane z podwyższoną ekspozycją na estrogeny, która może występować m.in. w następstwie niektórych terapii hormonalnych stosowanych w leczeniu raka gruczołu krokowego. Do istotnych czynników ryzyka należy także zespół Klinefeltera, choroba genetyczna występująca wyłącznie u mężczyzn, który wiąże się z zaburzeniami gospodarki hormonalnej i podwyższonym poziomem estrogenów.
Ryzyko zachorowania zwiększa się również wraz z wiekiem – częściej chorują mężczyźni po 60. roku życia. Znaczenie mają ponadto przebyte napromienianie okolicy klatki piersiowej (np. w przebiegu leczenia chłoniaka) oraz niektóre schorzenia prowadzące do zwiększonego stosunku estrogenów do testosteronu (w tym marskość wątroby i otyłość) oraz długotrwałe przyjmowanie estrogenów. Istotnym czynnikiem jest również występowanie raka piersi w rodzinie. Dodatkowe ryzyko stwarzają również choroby jader (np. przebyte zapalenie jądra), rak prostaty, rak jelita grubego. Do czynników środowiskowych, zwiększających prawdopodobieństwo rozwoju chorób należą urazy piersi oraz długotrwała praca w środowisku gdzie panują wysokie temperatury (np. w hutach), skutkująca niekiedy uszkodzeniem jąder.
Rak piersi u mężczyzny – objawy
U większości mężczyzn pierwszym objawem raka piersi jest wyczuwalny guzek lub zgrubienie, najczęściej (w około 85-90% przypadków) zlokalizowane w okolicy za brodawką sutkową. Zwykle zmiana zlokalizowana jest jednostronnie (częściej schorzenie obejmuje lewą pierś). Nowotwór zazwyczaj nie powoduje bólu, jednak u części chorych mogą występować dolegliwości bólowe lub tkliwość. Mogą także pojawić się zmiany w obrębie skóry piersi, takie jak swędzenie, owrzodzenie, wciągnięcie, zgrubienie lub łuszczenie się skóry, a także przebarwienia. Niepokojącym objawem może być również wydzielina z brodawki sutkowej, o charakterze krwistym lub bezbarwnym. Brodawka może ulec wciągnięciu, obrzękowi, niekiedy zmienia swój kształt. W części przypadków obserwuje się także powiększenie okolicznych węzłów chłonnych, w pierwszej kolejności pachowych (po stronie zajętej piersi), a następnie nadobojczykowych i szyjnych.
Rak piersi u mężczyzny – diagnostyka
Diagnostyka raka piersi u mężczyzn obejmuje badanie kliniczne oraz odpowiednio dobrane metody obrazowania. W przypadku podejrzenia zmiany nowotworowej podstawowe znaczenie mają mammografia oraz badanie USG – procedury te pozwalają ocenić charakter i strukturę zmiany w obrębie piersi. W przypadku stwierdzenia podejrzanej zmiany, lekarz zleca biopsję, najczęściej gruboigłową, polegającą na pobraniu fragmentu tkanki do badania histopatologicznego. Jego wynik stanowi podstawę do określenia charakteru nowotworu i zaplanowania dalszego leczenia. Materiał do badania histopatologicznego uzyskuje się również w trakcie chirurgicznego usunięcia zmiany.
Rak piersi u mężczyzny – leczenie
Leczenie raka piersi u mężczyzn zasadniczo opiera się na tych samych metodach, które stosuje się u kobiet. W przypadku choroby ograniczonej do piersi podstawową metodą jest leczenie chirurgiczne (zmodyfikowana radykalna lub prosta amputacja piersi), któremu – w zależności od stopnia zaawansowania i charakterystyki nowotworu – może towarzyszyć radioterapia oraz leczenie uzupełniające, takie jak hormonoterapia czy chemioterapia.
Szczególne znaczenie ma hormonoterapia, ponieważ zdecydowana większość raków piersi u mężczyzn (90% przypadków) wykazuje ekspresję receptorów estrogenowych. U pacjentów z hormonozależnym nowotworem, standardowe leczenie hormonalne oparte jest na podawaniu tamoksyfenu. W wybranych przypadkach stosuje się również inne metody leczenia hormonalnego.
W określonych sytuacjach możliwe jest także zastosowanie terapii celowanych.
Rak piersi u mężczyzny – rokowania
Rokowanie w przypadku raka piersi u mężczyzn zależy przede wszystkim od stopnia zaawansowania choroby w momencie jej rozpoznania. Znaczenie mają również wielkość guza, zajęcie węzłów chłonnych, stopień złośliwości histologicznej oraz podtyp biologiczny nowotworu.
Wyniki jednego z najnowszych badań wieloośrodkowych (opublikowane w 2024 roku w czasopiśmie „Breast Cancer Research and Treatment”), obejmującego 375 mężczyzn z inwazyjnym rakiem piersi pokazują, że 10-letnie przeżycie w tej grupie chorych wyniosło 73,6%. W przypadku 28 mężczyzn z rakiem in situ odnotowano 10 -letnie przeżycie u 90% pacjentów). Wyniki te pokazują, że rak piersi u mężczyzn nie jest chorobą o złym rokowaniu – szczególnie jeśli zostanie rozpoznany na wczesnym etapie i odpowiednio leczony.
Badania przesiewowe w kierunku raka piersi u mężczyzny
W Polsce nie prowadzi się rutynowych badań przesiewowych w kierunku raka piersi u mężczyzn. Między innymi z tego względu rozpoznanie najczęściej następuje w związku z pojawieniem się niepokojących zmian wymagających dalszej diagnostyki. Brak rutynowego programu przesiewowego, w połączeniu z niewielką świadomością ryzyka wystąpienia raka piersi u mężczyzn oraz ignorowanie objawów choroby, przyczyniają się do zbyt późnego zgłaszania się do lekarza. W konsekwencji choroba u mężczyzn jest częściej rozpoznawana w bardziej zaawansowanym stadium niż u kobiet.
Źródła
- Maliszewski Daniel, Jastrzębski Tomasz, Rak piersi u mężczyzny – opis przypadku i przegląd dostępnych metod leczenia, Współczesna Onkologia (2009) vol. 13; 3,150–153.
- Krajowy Rejestr Nowotworów, Nowotwór piersi (C50) w Polsce w 2023, dostęp: 17.08.2026.
- Horzela Barbara, Leczenie raka piersi u mężczyzn, dostęp: 18.08.2026.
- National Cancer Institute, Male Breast Cancer Treatment (PDQ®)–Health Professional Version, dostęp: 18.08.2026.
- Ionescu Sinziana (i in.), An Update on the General Features of Breast Cancer in Male Patients – A Literature Review, dostęp: 18.08.2026.
- Matacz Marek, Mężczyźni też chorują na raka piersi, dostęp: 19.08.2026.
- Aliva Onkofundacja, Rak piersi u mężczyzn, dostęp: 20.08.2026.
- Gosliński Jarosław, Rak piersi u mężczyzn – objawy i leczenie, dostęp: 20.09.2026.
- Lissidini G (i in.), Male breast cancer: a multicenter study to provide a guide for proper management, Breast Cancer Research and Treatment, 2024, 207(2), 345–354.
