Nowotwory śledziony należą do rzadkich schorzeń układu limfatycznego i często stanowią wyzwanie diagnostyczne ze względu na ich niespecyficzne objawy. Schorzenia mogą mieć charakter pierwotny lub wtórny – w tym przypadku są wynikiem przerzutów z innych narządów. Wczesne rozpoznanie ma kluczowe znaczenie dla skutecznego leczenia, jednak w praktyce klinicznej bywa utrudnione.
Spis treści:
- Co to jest śledziona?
- Nowotwory złośliwe śledziony
- Czy jest taka choroba jak rak śledziony?
- Nowotwory śledziony – objawy
- Nowotwory śledziony – diagnostyka
- Nowotwory śledziony – leczenie
- Źródła
Co to jest śledziona?
Śledziona jest narządem układu limfatycznego, zlokalizowanym w lewym nadbrzuszu. Ma około 12-14 cm długości, a kształtem przypomina fasolę.
Śledziona pełni kilka ważnych funkcji w organizmie. Stanowi ważny magazyn krwi – elementów morfotycznych: erytrocytów, leukocytów i trombocytów, z którego organizm może skorzystać w razie jej utraty (np. w wyniku urazu). Poza tym, to właśnie w tym narządzie czerwone zużyte lub uszkodzone erytrocyty ulegają rozpadowi i są usuwane z organizmu. Śledziona wspiera również pracę układu odpornościowego – uczestniczy w procesie zwalczania patogenów powodujących reakcje zapalne. Do najczęstszych schorzeń śledziony zaliczamy między innymi:
- infekcje (bakteryjne, wirusowe, pierwotniakowe),
- schorzenia autoimmunologiczne i układowe,
- pęknięcia (w wyniku urazu narządu),
- nowotwory.
Nowotwory złośliwe śledziony
Pierwotne nowotwory złośliwe śledziony to głównie chłoniaki, które diagnozuje się rzadko. Chłoniak śledzionowy to choroba układu limfatycznego, w przebiegu której dochodzi do nieprawidłowego namnażania się komórek limfatycznych, co prowadzi do powiększenia śledziony i pogorszenia funkcji odpornościowych. Najczęstsze typy chłoniaka śledzionowego to:
- chłoniak strefy brzeżnej śledziony (ang. Splenic Marginal Zone Lymphoma, SMZL) – najczęstsza postać chłoniaka śledzionowego. Nowotwór rozwija się zwykle powoli i dotyczy głównie osób w starszym wieku;
- chłoniak grudkowy;
- inne, rzadziej spotykane podtypy chłoniaków.
W śledzionie mogą być zlokalizowane również zmiany wtórne, czyli komórki nowotworowe wywodzące się („emigrujące”) z nowotworów innego organu przeniesione najczęściej przez krew – są to tak zwane przerzuty nowotworowe (np. raka płuc, raka piersi, raka trzustki, raka żołądka, czerniaka, raka nerki, raka jajnika).
Czy jest taka choroba jak rak śledziony?
Określenie „rak śledziony”, z medycznego punktu widzenia nie jest terminem poprawnym w odniesieniu do zmian pierwotnych w narządzie. Rak to nowotwór złośliwy wywodzący się z nabłonka, podczas gdy śledziona jest zbudowana z komórek innego typu. W narządzie tym mogą natomiast rozwijać się inne, wspomniane wcześniej nowotwory, głównie chłoniaki (wywodzące się z układu limfatycznego). W potocznym języku często mówi się jednak o „raku śledziony”, mając na myśli nowotwór złośliwy tego narządu. Warto jeszcze raz wspomnieć, że osiadające w śledzionie komórki nowotworowe pochodzące z narządu nabłonkowego, mogą powodować rozwój tzw. zmiany przerzutowej – metastazy – raka (nowotwór przerzutowy, wtórny).
Nowotwory śledziony – objawy
Do najczęstszych objawów nowotworu śledziony zaliczamy:
- ból o różnym nasileniu w lewym nadbrzuszu, mogący promieniować do lewego barku czy pleców – pojawia się, gdy śledziona powiększa swoje rozmiary uciskając okoliczne tkanki;
- niezamierzoną utratę masy ciała;
- stany podgorączkowy, gorączkę o nieznanej przyczynie;
- nocne poty;
- uczucie pełności w żołądku, nawet po zjedzeniu niewielkiej ilości pokarmu;
- przewlekłe zmęczenie, senność, problemy z koncentracją;
- tendencję do powstawania siniaków i krwawień;
- niedokrwistość;
- spadek odporności i częste infekcje.
Nowotwory śledziony – diagnostyka
W przypadku pojawienia się niepokojących objawów, które mogą sugerować nowotwór śledziony, należy jak najszybciej zgłosić się do lekarza. W pierwszej kolejności najlepiej skonsultować się z lekarzem rodzinnym, który w razie potrzeby wyda skierowanie do hematologa lub onkologa.
Specjalista przeprowadza badanie fizykalne i zleca dalszą diagnostykę, obejmującą m.in.:
- analizę krwi z rozmazem, pozwalającą ocenić skład i jakość komórek krwi;
- badanie ultrasonograficzne jamy brzusznej (USG) w celu oceny wielkości i struktury śledziony;
- inne badania obrazowe, takie jak tomografia komputerowa (TK), rezonans magnetyczny (MRI) czy PET-CT – badanie wykonywane zazwyczaj w specjalistycznych ośrodkach;
- biopsję cienko- lub gruboigłową, jeśli konieczne jest pobranie materiału do analizy patomorfologicznej;
Nowotwory śledziony – leczenie
Leczenie nowotworu śledziony zależy od typu zmiany, stopnia zaawansowania choroby, obecności przerzutów oraz ogólnego stanu zdrowia chorego. Najczęściej przeprowadzana jest operacja chirurgiczna polegająca na usunięciu śledziony (splenektomia). Dodatkowo lekarz może zlecić chemioterapię, jako leczenie wspomagające lub alternatywne. Niekiedy stosuje się radioterapię, głównie w przypadku zmian nieoperacyjnych lub jako leczenie paliatywne.
Źródła:
- Onkolmed, Rak śledziony – przyczyny powstawania, dostęp: 03.11.2025.
- Wiercińska Magdalena, Śledziona – funkcje, choroby, dostęp: 03.11.2025.
- Onkolmed, Objawy raka śledziony – co powinno niepokoić?, dostęp: 03.11.2025.
- Onkolmed, Chłoniak śledzionowy – co to jest, jak rozpoznać i jak leczyć?, dostęp: 03.11.2025.
