Chłoniak żołądka to choroba nowotworowa – w większości przypadków zmiany rozwijają się w wyniku współdziałania czynników środowiskowych, przewlekłego stanu zapalnego oraz predyspozycji genetycznych. Objawy są nieswoiste, ale leczenie zależy od typu nowotworu.
Spis treści:
- Chłoniak żołądka – co to jest?
- Chłoniak żołądka – przyczyny
- Chłoniak żołądka – objawy
- Chłoniak żołądka – leczenie
- Źródła
Chłoniak żołądka – co to jest?
Chłoniak żołądka to nowotwór złośliwy wywodzący się z komórek układu chłonnego. Powstaje w narządzie jako zmiana pierwotna (pierwotny chłoniak żołądka) lub w wyniku rozwoju przerzutu nowotworowego (wtórny chłoniak żołądka). Zmiana może powstać z:
- limfocytów B – stanowi około 85% przypadków. Do tego typu nowotworów zaliczamy chłoniaka rozlanego z dużych komórek B (ang. diffuse large B-cell lymphoma, DLBCL) czy chłoniaka strefy brzeżnej (ang. mucosa-associated lymphoid tissue, MALT);
- limfocytów T – występuje o wiele rzadziej, bo dotyczy około 15% chorych na chłoniaka żołądka.
Chłoniak to drugi (po raku żołądka) pod względem częstości nowotwór, rozwijający się w tym narządzie. Zwykle atakuje osoby dorosłe, najczęściej po 60. roku życia.
Chłoniak żołądka – przyczyny
Nie do końca poznane są przyczyny rozwoju chłoniaka DLBCL – zakłada się jednak, że ryzyko rozwoju schorzenia wzrasta u osób z osłabionym układem immunologicznym i może być związane z zakażeniem wirusem Epsteina-Barr (EBV).
Pojawienie się chłoniaka strefy brzeżnej typu MALT związane jest natomiast z przewlekłym zakażeniem bakterią Helicobacter pylori. Patogen wywołuje długotrwały stan zapalny błony śluzowej żołądka, prowadząc do przewlekłej stymulacji limfocytów B. Trwająca długi czas aktywacja tych komórek zwiększa ryzyko wystąpienia zmian nowotworowych.
Chłoniaki wywodzące się z limfocytów T mogą rozwijać się u osób z celiakią, zwłaszcza gdy choroba pozostaje nieleczona lub jest oporna na dietę bezglutenową. Przewlekły stan zapalny błony śluzowej jelita oraz ciągła aktywacja limfocytów T sprzyja rozwojowi nowotworu.
Chłoniak żołądka – objawy
Obraz kliniczny chłoniaka żołądka jest zazwyczaj nieswoisty, a występujące dolegliwości często przypominają objawy innych chorób przewodu pokarmowego, takich jak przewlekłe zapalenie błony śluzowej żołądka czy choroba wrzodowa. Z tego względu rozpoznanie choroby bywa trudne i nierzadko następuje dopiero po wykonaniu badań endoskopowych z jednoczesnym pobraniem materiału do badania histopatologicznego.
Najczęściej zgłaszanym objawem jest ból lub uczucie dyskomfortu w nadbrzuszu, które może mieć charakter przewlekły i nasilać się po spożyciu posiłków. U wielu chorych występują również dolegliwości dyspeptyczne, takie jak nudności, uczucie pełności po jedzeniu, wczesne uczucie sytości, częste odbijanie oraz zaburzenia trawienia. Objawom tym często towarzyszy zmniejszenie apetytu, które może prowadzić do stopniowej utraty masy ciała.
W przebiegu choroby mogą pojawić się również objawy wynikające z uszkodzenia błony śluzowej żołądka. Należą do nich krwawienia z przewodu pokarmowego, objawiające się fusowatymi wymiotami, a także niedokrwistość spowodowana przewlekłą utratą krwi. W rzadkich, zaawansowanych przypadkach, może dojść do perforacji ściany żołądka lub niedrożności przewodu pokarmowego.
Oprócz objawów miejscowych, u części chorych występują także objawy ogólne – zalicza się do nich niezamierzoną utratę masy ciała, nocne poty oraz gorączkę o niewyjaśnionej przyczynie. Chorzy mogą również odczuwać przewlekłe zmęczenie, osłabienie oraz pogorszenie ogólnego samopoczucia. Nasilenie objawów zależy od typu histologicznego chłoniaka, stopnia zaawansowania choroby oraz rozległości zajęcia ściany żołądka.
Chłoniak żołądka – leczenie
Sposób leczenia chłoniaka żołądka zależy od wielu czynników, przede wszystkim od typu histologicznego nowotworu, stopnia zaawansowania choroby, lokalizacji zmian oraz ogólnego stanu klinicznego chorego. Dobór odpowiedniej metody terapii ma istotne znaczenie dla skuteczności leczenia oraz rokowania.
W przypadku chłoniaka strefy brzeżnej typu MALT, który charakteryzuje się niskim stopniem złośliwości i w większości przypadków jest związany z przewlekłym zakażeniem Helicobacter pylori, leczeniem pierwszego wyboru jest postępowanie eradykacyjne. Polega ono na zastosowaniu odpowiedniej terapii farmakologicznej. U znacznej części chorych skuteczne usunięcie zakażenia prowadzi do całkowitej regresji chłoniaka, dlatego leczenie eradykacyjne stanowi podstawową metodę postępowania we wczesnych stadiach choroby.
Odmienne postępowanie stosuje się u chorych z rozlanym chłoniakiem z dużych komórek B (DLBCL), który jest nowotworem o wysokim stopniu złośliwości i wymaga bardziej intensywnego leczenia. Podstawową metodą terapii jest immunochemioterapia. W wybranych przypadkach leczenie może zostać uzupełnione radioterapią, zwłaszcza u chorych z ograniczonym stopniem zaawansowania lub zmianami resztkowymi po zakończeniu leczenia systemowego.
Leczenie chirurgiczne obecnie odgrywa niewielką rolę w terapii chłoniaków żołądka i nie jest metodą stosowaną rutynowo. Zabieg operacyjny wykonuje się przede wszystkim w przypadku wystąpienia powikłań, takich jak perforacja ściany żołądka, masywne krwawienie z przewodu pokarmowego lub niedrożność, które wymagają pilnej interwencji chirurgicznej.
Źródła
- Ruskoné-Fourmestraux (i in.), Zasady rozpoznawania i leczenia chłoniaków MALT żołądka. Rekomendacje konferencji uzgodnieniowych European Gastro-Intestinal Study Group (EGILS), dostęp: 05.08.2026.
- Stachowiak Paweł, Chłoniak żołądka, dostęp: 06.08.2026.
- Herlevic Vincent (i in.), Gastric Lymphoma, dostęp: 06.08.2026.
- Zullo Angelo (i in.), Gastric MALT lymphoma: old and new insights, dostęp: 06.08. 2026.
